Debaty oksfordzkie – sztuka dyskusji w podstawówkach i liceach TE Vizja

W szkołach TE Vizja od podstawówki po liceum uczniowie mają okazję brać udział w debatach oksfordzkich – wyjątkowej formie dyskusji, w której drużyny prezentują swoje stanowiska w uporządkowany sposób, ucząc się argumentować, słuchać i reagować spokojnie na kontrargumenty.

To nie tylko dyskusja – to przestrzeń, w której młodzi ludzie rozwijają pewność siebie, empatię, odwagę i umiejętność prowadzenia kulturalnego dialogu, a przy okazji sprawdzają się w roli mówcy, badacza i członka zespołu. Debaty pomagają wychodzić ze strefy komfortu, mierzyć się z trudnymi tematami i odkrywać własne możliwości.

Jak wygląda magia debat w praktyce? Porozmawialiśmy z Karoliną Soczyńską, która opiekuje się debatami w podstawówce TE Vizja Centrum, i Martą Kosmalą-Kozłowską, która trenuje licealistów. I już na wstępie widać: tu nie chodzi tylko o słowa – tu kształtuje się myślenie, odwaga i umiejętność słuchania innych.

Na poziomie szkoły podstawowej tematy debat wybierają organizatorzy. Są aktualne, często komentowane podczas lekcji, a jednocześnie tak dobrane, by każda ze stron – propozycja i opozycja – miała szansę na zwycięstwo. Od dyskusji o wpływie dużych centrów handlowych na lokalną gospodarkę, przez elektrownie atomowe, po równouprawnienie płac – młodzi debatanci mają okazję zmierzyć się z prawdziwymi wyzwaniami analitycznymi.

Czteroosobowe drużyny przygotowują argumenty, ćwiczą role mówców i uczą się prezentować stanowiska w czterech rundach półfinałów i finału. To nie tylko trening logiki – to lekcja współpracy, kultury i wspólnoty: choć na scenie stoi drużyna, za nią cała klasa kibicuje swoim kolegom. Jak mówi Karolina, organizatorka debat w podstawówce: „Tematy debat są szeroko komentowane na szkolnych korytarzach, a finał gromadzi wszystkich uczniów, którzy z podziwem obserwują swoich kolegów.”

Debaty w podstawówce to też prawdziwie międzyszkolne wydarzenie. Najpierw rywalizacje odbywają się w poszczególnych szkołach, a następnie zwycięzcy z placówek TE Vizja – z Wawra, Mokotowa, Centrum i Gdańska – spotykają się w finałach. To okazja do wymiany doświadczeń, nowych perspektyw i rozwijania otwartego umysłu.

W liceum debatujący sami wybierają tematy – od społeczno-politycznych, przez ekonomiczne, po etyczne i ekologiczne. Jak zauważa Marta, nauczycielka i organizatorka debat w liceum: „Poprzez udział w debatach uczniowie otwierają się na dialog, zauważają odmienne perspektywy i uczą się prowadzić dyskusje w atmosferze poszanowania odmiennych punktów widzenia.”

Debata tu to nie tylko mówienie. Uczestnicy uczą się analizy informacji, researchu, planowania strategii, a także reagowania spokojnie w sytuacjach, gdy argumenty przeciwnika są mocne. Licealiści, choć zgodnie z zasadami debat oksfordzkich do końca bronią swojego stanowiska, potrafią zmienić zdanie w przygotowaniach, jeśli kontrargumenty są przekonujące. Debata szkolna uczy pierwszych kroków w sztuce dyskusji: uważnego słuchania, empatycznego podejścia i pracy w zespole. Finaliści są nagradzani dyplomami, zestawami Lego czy… pizza party – a to wszystko w duchu zabawy i zdrowej rywalizacji.

W ramach formalizacji i dalszego rozwoju debat w liceum TE Vizja Centrum powstał Klub Dyskusyjny – propozycja Pani Prezes TE Vizja, Marzeny Godlewskiej. Klub, którego spotkania ruszyły pod koniec lutego, umożliwia współpracę międzyszkolną, debatowanie uczniów podstawówki z licealistami oraz działania z innymi szkołami.

Cała idea debat w TE Vizja to budowanie kompetencji kluczowych: komunikacji, argumentacji, otwartości, odwagi, pewności siebie i kreatywności. To doświadczenie rozwija nie tylko intelekt, ale i charakter. I choć scena widzi czteroosobową drużynę, to cały szkolny ekosystem wspiera debatantów – od młodszych po starszych.

Struktura debaty oksfordzkiej jest przejrzysta: każda drużyna składa się z czterech mówców – od pierwszych, którzy definiują tezę, przez rozwijających argumenty i kontrargumenty, po czwartego, który podsumowuje debatę. Dyskutanci mogą zadawać pytania, korzystać z krótkich interwencji i strategicznego narzędzia Ad vocem, co pozwala reagować na argumenty przeciwnika w dynamiczny sposób. Całość tworzy ekscytującą, ale bezpieczną przestrzeń do dialogu.
Zachęcamy do obejrzenia filmiku prezentującego strukturę i elementy debaty oraz rolki na mediach społecznościowych TE Vizja. 

Debaty oksfordzkie w TE Vizja to coś więcej niż konkurs – to przestrzeń, w której rozwija się umysł i serce, gdzie uczymy się tego, że każdy głos ma znaczenie.
Dziękujemy Karolinie i Marcie za przekazanie szczegółowych informacji, a wszystkim uczniom – za krytyczne myślenie, zaangażowanie i odwagę w wyrażaniu własnych opinii.